Liturgie en kerkmuziek

Er zit muziek in de oude kerk!

De Oudekerkgemeente heeft een sterk profiel in liturgie en kerkmuziek. Muziek kan mensen dichter bij de Bron brengen. Daarom willen we actief staan in de hoogwaardige muzikale traditie van de Oude Kerk en deze voortzetten door te werken aan het ontstaan van eendentwintigste-eeuwse kerkmuziek. Muziek is in de Oudekerkgemeente altijd liturgische muziek. Diensten worden niet omlijst door muziek, of gecentreerd rondom muziek, maar de muziek vormt een onlosmakelijke eenheid met het geheel van de eredienst.

Het geheim van de liturgie

Concreet houdt dit in dat we in de Oudekerkgemeente uitgaan van een samenwerkende driehoek: cantorij, gemeente en organist. We kiezen voor een liturgie die dynamisch is, waarbij het hele gebouw wordt gebruikt en waarbij we verschillende vormen van muziek in de dienst combineren in een vloeiende, doorgaande lijn: gemeentezang, solozang, responsories, orgelspel en andere muziek. Dat vergt veel werk en visie, waarbinnen vijf peilers wezenlijk zijn:

een dynamische cantor die muzikaal regisseert: niet alleen de cantorij, maar ook de gemeente
een organist met een goede antenne voor gemeentezang en flexibiliteit om daarop in te spelen
amtsdragers die oplettend zijn en actief participeren in de dienst: essentieel voor het ritme
een ervaren kerkkoor - de onmisbare Sweelinckcantorij onder leiding van de cantor
een gemeente die goed, graag en veel zingt en die alert en flexibel is

Het geheim van de hoogwaardige liturgie is de verbinding tussen deze elementen, die gelegd wordt door goede samenwerking tussen onze professionals. Onze predikant, cantor en organist bereiden diensten voor en kunnen waar nodig accenten leggen in de liturgie door eigen materiaal te vervaardigen: muziek en teksten die binnen en buiten de Oude Kerk gebruikt kunnen worden.

Stromingen

Muzikaal gezien zijn er drie stromen te onderscheiden in de kerkmuziek in de Oude Kerk:

De klassieke kerkmuziek, die zich vanuit de gregoriaanse gezangen via componisten als Lassus, Sweelinck, Bach, Mendelssohn, beweegt naar moderne muziek zoals van Pärt en Tsoupaki.
Lichte liturgische muziek: hymns en spirituals die via de jazz van Gershwin en Ellington en gospels zoals die van Elvis evolueert in religieuze populaire muziek.
De liturgische gebruiksmuziek die in eigen huis en binnen andere kerken tot stand komt en gekomen is: gezangen, responsories en motetten van Willem Vogel en Christiaan Winter.

In de komende vijf jaar willen we deze stromen verder uitbouwen en op elkaar afstemmen. Activiteiten die binnen de ene stoom plaatsvinden, kunnen daarom ook betrekking hebben op een van de andere stromen.

Klassieke kerkmuziek

We willen oude composities tot hun recht laten komen door ze binnen de liturgie uit te voeren. Ook in de komende tijd willen we daar aandacht voor hebben. Daarnaast wil de Oudekerkgemeente modern klassieke kerkmuziek stimuleren. Voor de uitvoering van klassieke kerkmuziek hebben we voldoende ervaren zangers nodig die een bijdrage willen leveren aan de eredienst. We streven ernaar om een koor te hebben waarin voor vijf stemmen minstens vier vaste geoefende zangers aanwezig zijn.

Lichte liturgische muziek

Nieuwe akkoorden en ritmes zijn ingrediënten van lichte muziek, die voor de eredienst bruikbaar kan zijn. Om de kerk toegankelijk en relevant te maken en te houden voor mensen van nu en mensen van straks, willen we de lichte kerkmuziek de komende jaren nader verkennen en verder uitbouwen door het meer in de kerkdiensten uit te voeren, zowel in het avondgebed als in de ochtenddiensten.

Liturgische gebruiksmuziek

In de Oudekerkgemeente komt veel muziek tot stand die bedoeld is voor gebruik in de eredienst. Ook hier zoeken we naar een nieuw kerkmuzikaal idioom dat aansluit bij deze tijd. Nieuwe kerkmuziek kan ontstaan door in nieuwe formaties te gaan werken en nieuwe vormen van samenspel tussen cantor en gemeente te verkennen, ook met podiumkunstenaars van buiten de kerk die affiniteit hebben met wat er binnen de kerk gebeurt. We willen de komende jaren musici uitnodigen om op gezette tijden mee te spelen en te denken over de ontwikkeling van liturgie en kerkmuziek.

Naar buiten

Uit het bovenstaande blijkt dat de professionele musici van de Oudekerkgemeente een bijdrage leveren aan een kerk met een duidelijk liturgische kerkmuzikaal profiel en daarbij ook producten en diensten ontwikkelen die van belang zijn voor de Protestantse Kerk in Amsterdam en Nederland en andere kerken. We willen daarom de inzet van onze musici in Amsterdam en in den lande stimuleren waar dat mogelijk is. De afgelopen decennia is in de Oude Kerk veel gebruiksmuziek tot stand gekomen. Wat de tand des tijds heeft doorstaan, willen we graag delen, zodat ook andere gemeenten, primair binnen de Protestantse kerk in Amsterdam, maar ook daarbuiten, er iets aan hebben.

Kerkmuziek in de gemeente

Kerkmuziek is een belangrijk aspect van de eredienst, maar juist vanwege de inbedding in het geheel van de liturgie kan muziek niet op zichzelf staan. Het is belangrijk dat liturgie verbonden is met ons dagelijks leven in de gemeenschap. Wanneer de gang door het jaar ook in ons eigen leven ademt, kan liturgie een bouwsteen zijn van geestelijke groei. Daarmee voeden kerkmuziek en liturgie het geheim van de Oude Kerk.

<< Kerk en buurt | Inhoud | Kerk en kunst >>

> beleidsplan > kerkmuziek